Starfsleyfi sjúkraliða
Sjúkraliðanám er viðurkennt starfsnám sem veitir rétt til að sækja um starfsleyfi hjá Embætti landlæknis að námi loknu. Með starfsleyfinu öðlast viðkomandi rétt til að bera lögverndaða starfsheitið sjúkraliði og starfa sem heilbrigðisstarfsmaður á Íslandi.
Starfsheitið er verndað samkvæmt lögum nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn og reglugerð nr. 511/2013 um menntun, réttindi og skyldur sjúkraliða. Aðeins þeir sem hafa fengið starfsleyfi frá landlækni hafa heimild til að starfa sem sjúkraliðar.

Starfsleyfi, ábyrgð og fagmennska sjúkraliða
Sjúkraliðar eru heilbrigðisstarfsfólk með lögverndað starfsheiti og skýran faglegan ramma um störf sín, ábyrgð og skyldur. Að loknu sjúkraliðanámi geta nemendur sótt um starfsleyfi hjá Embætti landlæknis og öðlast þar með rétt til að bera starfsheitið sjúkraliði.
Starfsheitið er verndað samkvæmt reglugerð nr. 511/2013 um menntun, réttindi og skyldur sjúkraliða og lögum nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn. Aðeins þeir sem hafa fengið starfsleyfi frá Embætti landlæknis hafa heimild til að starfa sem sjúkraliðar á Íslandi. Þetta tryggir að sjúkraliðar hafi þá menntun, hæfni og ábyrgð sem starf þeirra krefst.
Starfssvið og ábyrgð sjúkraliða
Starfssvið sjúkraliða byggist á þeirri menntun, þjálfun og hæfni sem aflað er í náminu. Sjúkraliðar starfa við hjúkrun og umönnun sjúklinga á öllum stigum heilbrigðisþjónustunnar, á sjúkrahúsum, hjúkrunarheimilum og í heimahjúkrun. Þeir stuðla að bata, vellíðan og sjálfstæði skjólstæðinga sinna og eru mikilvægir þátttakendur í teymisvinnu innan heilbrigðisþjónustunnar.
Sjúkraliðar bera faglega ábyrgð á eigin störfum í samræmi við menntun og hæfni. Þeir vinna sjálfstætt að ákveðnum þáttum hjúkrunar, en jafnframt í nánu samstarfi við annað heilbrigðisstarfsfólk. Ábyrgðin nær til þeirra verkefna sem þeir framkvæma, samskipta við skjólstæðinga og samvinnu við samstarfsfólk.
Fagmennska og siðareglur
Í reglugerð nr. 511/2013 er kveðið skýrt á um faglega ábyrgð og siðferði sjúkraliða. Þar kemur fram að sjúkraliðar skulu sýna sjúklingum virðingu og vinna af trúmennsku, árvekni og fagmennsku. Þeir skulu viðhalda þekkingu sinni, tileinka sér nýjungar í starfi og þekkja þau lög og reglur sem gilda um heilbrigðisþjónustu.
Sjúkraliðar bera ábyrgð á eigin störfum og skulu gæta fyllstu þagmælsku og trúnaðar um heilsufar og einkamál sjúklinga. Þeir bera einnig ábyrgð á þeim nemum og aðstoðarmönnum sem starfa undir þeirra leiðsögn. Þessi faglegi rammi tryggir að sjúkraliðar starfi á öruggan, siðferðilegan og faglegan hátt, í þágu skjólstæðinga, samstarfsfólks og samfélagsins alls.
Lagagrundvöllur starfsréttinda sjúkraliða
Réttindi, skyldur og ábyrgð sjúkraliða byggja á eftirfarandi lögum og reglugerðum:
- Reglugerð nr. 511/2013 um menntun, réttindi og skyldur sjúkraliða og skilyrði til að hljóta starfsleyfi,
- Lög nr. 34/2012 um heilbrigðisstarfsmenn,
- Lög nr. 74/1997 um réttindi sjúklinga
- Lög nr. 41/2007 um landlækni og lýðheilsu,
- Lög nr. 55/2009 um sjúkraskrár
- Lög nr. 40/2007 um heilbrigðisþjónustu
Sjúkraliðar eru löggiltir heilbrigðisstarfsmenn sem starfa samkvæmt lögum, faglegum viðmiðum og siðareglum stéttarinnar. Þeir bera ábyrgð á eigin störfum og tryggja með þekkingu, umhyggju og fagmennsku að þjónusta við sjúklinga sé örugg, mannleg og í samræmi við hæstu faglegu kröfur.